Özet

Bu çalışmada Türkiye′de iş görenlerin örgütsel dışlanma algılarını saptamaya yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçeğin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla örgütsel dışlanma literatürü esas alınarak madde havuzu hazırlanmış ve taslak form kapsam geçerliliği, dil ve ifade açısından incelenmek ve değerlendirilmek üzere eğitim yönetimi ile ölçme ve değerlendirme alanlarından toplamda dokuz uzman görüşüne sunulmuştur. Uzmanlardan gelen önerilere dayalı olarak son hali verilen 16 maddeden ibaret taslak ölçek pilot uygulama aşamasında Ankara ili merkez ilçelerindeki 131 öğretmene uygulanmıştır. Ölçme aracının yapı geçerliliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile sınanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi, Örgütsel Dışlanma Ölçeği′nin “hiçleştirme” “yalnızlaştırma” olmak üzere iyi boyutlu olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeği temsil eden iki faktör birlikte toplam varyansın %70′ni açıklamıştır. Ana uygulama aşamasında ise ölçeğin belirlenen faktör yapısı 465 öğretmenden oluşan farklı bir çalışma grubu üzerinden doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen bulgular iki faktörlü modele yönelik uyum iyiliği değerlerinin “mükemmel” düzeyinde olduğu göstermiştir. Bununla beraber Örgütsel Dışlanma Ölçeği′ni temsil eden madde ve faktörlerin ayırt edicilik özelliklerinin de yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Ölçme aracının Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı .97 olarak hesaplanmıştır. Bu ise Örgütsel Dışlanma Ölçeği′nin güvenirliği yüksek bir ölçek olduğunu göstermiştir. Tüm bu bulgular, Örgütsel Dışlanma Ölçeği′nin Türkiye′deki örgütlerde iş görenlerin örgütsel dışlanma algılarını tespit etmede kullanılmaya elverişli, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğuna ilişkin kantılar sunmuştur.