ÖZ

İnsanlığın varoluşuyla birlikte insanların korunma ve örtünme ihtiyacından doğan giyim-kuşam kültürü, tarihsel süreç içerisinde coğrafi şartlara, din ve değer yargılarına, örf ve adetlere, kültürel ve ekonomik koşullara göre değişip şekillenmiştir. Bu açıdan bakıldığında giyim-kuşam kültürü bir toplumun örf, adet ve dini temalarını ortaya koymada, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel yapısını belirlemede önemli ipuçları sunmaktadır. Bunların yanı sıra giyim-kuşam kültürü, farklı din, kültür, gelenek, görenek, cins, yaş, sosyal ve ekonomik seviyelere mensup insanların gündelik hayatları, yaşam standartları, üretim ve tüketim alışkanlıkları hakkında da fikir vermektedir.

Osmanlı şehirlerindeki giyim-kuşam kültürünü tespit etmede tereke kayıtları önemli bir yere sahiptir. Metrukât ya da muhallefât defterleri olarak da adlandırılan bu defterlere, ölen kişilerden geriye kalan bütün taşınır-taşınmaz malları, onların her türlü alacak-verecek işleri, mahkemenin aldığı bütün harçlar ve kalan mirasın varisler arasında şeriat esaslarına göre nasıl taksim edildiğine dair bütün bilgiler tek tek yazılırdı. Bu yönüyle Manastır şer‘iyye sicilleri arasına dağınık kaydedilmiş yüz kırk adet erkek tereke kaydı, Manastır’da yaşamış erkeklerin giyim-kuşam kültürü ve bu kültürü belirleyen temel unsurları tespit etmede bize bir takım ipuçları sunarlar.